اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

بررسی تأثیرپذیری قیمت تضمینی گندم از نرخ ارز غیررسمی در ایران (1401-1380)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته مدیریت مالی گرایش بانکداری، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
2 استادیار گروه مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
چکیده
نوسانات نرخ ارز غیررسمی در اقتصاد ایران، از عوامل مؤثر بر انتظارات تورمی و تغییرات قیمت‌های نسبی و در نتیجه امنیت غذایی و سیاست‌های حمایتی دولت است. این پژوهش با هدف تبیین سازوکار انتقال نوسانات نرخ ارز غیررسمی به قیمت تضمینی گندم، با تأکید بر نقش هزینه‌های تولید و سودآوری، طی دوره ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۱ انجام شده است. برای بررسی روابط کوتاه‌مدت و بلندمدت، از الگوی تصحیح خطای برداری و آزمون هم‌انباشتگی یوهانسن استفاده شد. نتایج نشان داد در بلندمدت، قیمت تضمینی گندم واکنش بیش‌ازواحدی به نرخ ارز و هزینه‌های تولید دارد؛ به‌گونه‌ای که کشش آن نسبت به نرخ ارز 21/2 و نسبت به هزینه‌های تولید 81/1 برآورد شد. در کوتاه‌مدت، نرخ ارز و هزینه‌های تولید اثر معناداری نداشتند و تنها وقفه سودآوری کشاورز بر قیمت تضمینی اثرگذار بود. ضریب تصحیح خطای 34/0- نیز بیانگر تعدیل نسبتاً کند و چسبندگی قیمت‌هاست. یافته‌ها حاکی از بیش‌واکنشی قیمت تضمینی گندم در بلندمدت و چسبندگی آن در کوتاه‌مدت است. بر این اساس، کنترل نوسانات ارزی و حرکت به سوی نظام قیمت‌گذاری شناور مدیریت‌شده می‌تواند به کاهش بی‌ثباتی و بهبود سیاست‌گذاری در بازار گندم کمک کند.
کلیدواژه‌ها