اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

تعیین‌کننده‌های تنوع درآمدی خانوارهای روستایی در استان خوزستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی , و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، خوزستان، ایران.
2 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد توسعه روستایی
3 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، خوزستان، ایران.
چکیده
تنوع‌بخشی منابع درآمد خانوارهای روستایی به معنی مشارکت روستائیان در فعالیت‌های متعدد بخش کشاورزی و غیرکشاورزی است. امروزه تنوع درآمدی نه به عنوان نشانه‏ای از کشاورزی ناکارآمد یا یک راه حل اضطراری، بلکه به عنوان راهکار بلندمدت خانوارهای کشاورز و تسهیل‌کننده‌ی دستیابی به توسعه پایدار در نواحی روستایی شناخته می‏شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تعیین‌کننده‌های تنوع منابع درآمد خانوارهای روستایی در استان خوزستان صورت گرفت. بدین منظور، اطلاعات لازم با تکمیل پرسشنامه‌ از نمونه‌ای به حجم 460 که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی شده انتخاب شده بودند، جمع‌آوری شد. برای تعیین عوامل موثر بر تنوع درآمدی از مدل‌های لاجیت و پروبیت چندجمله‌ای استفاده گردید. نتایج نشان داد که متغیرهای تمایلات ریسکی و حاصلخیزی خاک منطقه تأثیر مثبت و متغیرهای فاصله تا نزدیکترین بنگاه، سال‌های اشتغال به شغل اصلی (سابقه شغل اصلی)، دایمی یا فصلی بودن شغل اصلی، تجربه در مشاغل غیرکشاورزی و شغل اصلی سرپرست خانوار تأثیر منفی بر انتخاب یک منبع درآمدی غیرکشاورزی دارد. همچنین متغیرهای تمایلات ریسکی، حاصلخیزی خاک، درآمد کشاورزی و درآمد کل اثر مثبت و متغیرهای درآمد شغل اصلی، دایمی یا فصلی بودن شغل اصلی، شغل اصلی سرپرست خانوار و میزان زمین تاثیر منفی بر تنوع درآمدی دارد. پیشنهاد می‌گردد ضمن تلاش برای کاهش عوامل ایجاد مخاطره در مناطق روستایی از جمله بیمه محصولات کشاورزی، نسبت به ایجاد صنایع وابسته به کشاورزی و همچنین گسترش بازارهای کشاورزی مبادرت نمود.
کلیدواژه‌ها