اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

رابطه میان قیمت جهانی نفت خام و قیمت تولیدات کشاورزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 استاد، گروه اقتصاد، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، فارس، ایران.
چکیده
بررسی ارتباط بین قیمت نفت خام و قیمت محصولات کشاورزی از جنبه‌های امنیت غذایی و کارایی بازار انرژی، موضوعی حیاتی در سیاست‌گذاری به شمار می‌رود. این پژوهش با هدف تحلیل اثر نوسانات قیمت نفت بر قیمت محصولات کشاورزی در سه حوزه بلندمدت، کوتاه‌مدت و انتقال قیمت، با تمرکز بر دو شاخص غلات و شکر خام انجام شده است. در این راستا از داده‌های سالانه دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ و با بهره‌گیری از روش‌های اقتصادسنجی مبتنی بر تحلیل سری‌های زمانی استفاده گردید. برای تحلیل مکانیسم انتقال قیمت بین نفت خام و محصولات کشاورزی، از مدل‌های خودرگرسیونی برداری و مدل‌های تصحیح خطا بهره‌برداری شد تا جهت و سرعت انتقال قیمت در افق‌های زمانی مختلف مشخص شود. یافته‌های تحقیق حاکی از وجود رابطه معنادار بلندمدت بین قیمت نفت خام و قیمت محصولات کشاورزی است. همچنین شواهد هم‌گرایی در دوره مطالعه، نشان از وجود وابستگی‌های کوتاه‌مدت بین این متغیرها دارد. بررسی روند تغییرات قیمت‌ها در دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که نوسانات شدید قیمت نفت، به‌ویژه در فازهای صعودی، فشار افزایشی قابل‌توجهی بر قیمت محصولات کشاورزی وارد کرده است. این نتایج بر اهمیت توجه همزمان به ابعاد بلندمدت و کوتاه‌مدت در تحلیل‌های کلان اقتصادی و سیاست‌گذاری‌های مرتبط با امنیت غذایی و بازار انرژی تأکید دارد. بر اساس یافته‌های پژوهش، به سیاست‌گذاران توصیه می‌شود با اجرای راهکارهای کاهش وابستگی به نهاده‌های انرژی‌بر در فرآیند تولید و حمایت از فناوری‌های کارآمد، اثرات نوسانات قیمت نفت بر بازار محصولات کشاورزی را مدیریت نمایند. همچنین برای دستیابی به درکی دقیق‌تر، پیشنهاد می‌گردد مطالعات آینده به بررسی روابط برای هر محصول کشاورزی به صورت مجزا بپردازند.


کلیدواژه‌ها