اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

بررسی ساختار بازار برنج وارداتی ایران و بازار صادراتی هند (2022-2003)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجویان دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تهران. کرج. ایران.
2 موسسه تحقیقات گیاهپزشکی. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. تهران. ایران
3 دانشیار دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تهران.
چکیده
در کشور اﯾﺮان محصول ﺑﺮﻧﺞ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان کالای ضروری و ﯾﮑـﯽ از اساسی‌ترین ﻧﯿﺎزﻫﺎ در ﺳﺒﺪ ﻣﺼﺮﻓﯽ ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎی اﯾﺮاﻧـﯽ به شمار رفته و بعد از گندم، به‌عنوان مهم‌ترین ماده غذایی در سبد کالایی مصرف‌کنندگان داخلی محسوب می‌شود. در مطالعه حاضر به بررسی ساختارهای بازار برنج وارداتی ایران و همچنین برنج صادراتی هند (به عنوان بزرگترین صادرکننده برنج به ایران در دهه‌ی اخیر) با استفاده از شاخص‌های نسبت تمرکز و هرفیندال-هریشمن، طی سال‌های 2003 تا 2022 پرداخته شده است. نتایج نشان داد که از سال 2003 تا 2011 بازار وارداتی برنج ایران ساختارهای انحصارچندجانبه و بنگاه مسلط را تجربه کرده و طی سال‌های 2012 الی 2022 ساختار بازار برنج وارداتی ایران همواره بنگاه مسلط بوده است. همچنین در طی سال-های مورد مطالعه بازار صادراتی برنج هند به سمت رقابتی‌تر شدن پیش‌رفته است. این موارد چالش‌هایی را برای پایداری امنیت غذایی ایران ممکن است در آینده ایجاد کند که برای مقابله با آن اقداماتی مانند تنوع بخشیدن به منابع وارادات برنج و یا مذاکره در مورد توافق‌نامه‌های تجاری با هند می‌تواند راه‌گشا باشد.
کلیدواژه‌ها