اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

بررسی اثر افزایش قیمت نهاده‌های شیمیایی بر قیمت تمام شده و سطح کشت ارقام شلتوک در شهرستان بابل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران.
2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران،
3 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران.
چکیده
در سال‌های اخیر، با توجه به اهداف برنامه هفتم توسعه مبنی بر کاهش مصرف کود و سموم شیمیایی در تولید محصولات کشاورزی، اقداماتی همچون حذف یارانه نهاده‌های شیمیایی انجام شده است. با این حال، این سیاست ممکن است بر سطح زیرکشت محصولات اثرگذار باشد. ازاین‌رو، در مطالعه حاضر، اثر افزایش قیمت نهاده‌های شیمیایی بر قیمت تمام‌شده شلتوک، سودآوری تولیدکنندگان و تداوم تولید و کشت برنج در شهرستان بابل تحت سناریوهای مختلف با استفاده از مدل برنامه‌ریزی خطی بررسی شد. داده‌ها و اطلاعات موردنیاز از آمارنامه محصولات زراعی جهاد کشاورزی مربوط به سال زراعی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ استخراج شد. نتایج حاصل از مطالعه نشان داد که قیمت تمام‌شده هر کیلوگرم شلتوک مرغوب در این شهرستان ۲۰۷۷۵ تومان است و با افزایش ۳۰، ۴۰ و ۵۰ درصدی قیمت نهاده‌های شیمیایی، به‌ترتیب به میزان 18/1 درصد، 57/1 درصد و 97/1 درصد افزایش می‌یابد. همچنین، قیمت تمام‌شده هر کیلوگرم شلتوک پرمحصول ۱۸۴۵۲ تومان است که تحت سناریوهای مذکور به‌ترتیب به میزان 16/1 درصد، 55/1 درصد و 93/1 درصد افزایش خواهد داشت. افزون بر این، افزایش قیمت نهاده‌های شیمیایی تحت سناریوهای مختلف، آثار متفاوتی بر سودآوری تولیدکنندگان ارقام مختلف شلتوک دارد. همچنین، نتایج حاصل از افزایش قیمت نهاده‌های شیمیایی بر الگوی کشت زارعین منطقه نشان داد که تمامی سناریوهای افزایش قیمت، تأثیر منفی قابل‌توجهی بر سطح زیرکشت برنج دارند. اگرچه این امر می‌تواند در راستای کاهش مصرف نهاده‌های شیمیایی و تحقق اهداف برنامه‌های پنج‌ساله توسعه باشد، اما به‌منظور حمایت از معیشت کشاورزان و تقویت امنیت غذایی کشور، توجه به سایر راهکارهای مدیریت مصرف نهاده‌های شیمیایی ضروری است.
کلیدواژه‌ها