اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

تجزیه رشد بهره‌وری عوامل تولید محصول برنج در استان‌های عمده‌ی تولیدکننده ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی. دانشگاه تبریز. تبریز. ایران.
2 استاد گروه اقتصاد کشاورزی. دانشگاه تبریز، تبریز. ایران.
3 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی. دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
چکیده
برنج یکی از غلات راهبردی بخش کشاورزی است و از پرمصرف‌ترین محصولات زراعی کشور محسوب می‌شود که لازمه‌ی افزایش تولید این محصول بهبود بهره‌وری عوامل آن می‌باشد. از این رو هدف، مطالعه حاضر تجزیه رشد بهره‌وری کل عوامل تولید محصول برنج در استان‌های عمده تولیدکننده برنج ایران می‌باشد. برای این منظور از رهیافت تحلیل پوششی داده‌ها (شاخص مالم‌کوئیست) بهره‌گرفته شد. داده‌های موردنیاز برای دوره زمانی 1399-1379 از وزارت جهاد کشاورزی و مرکز آمار ایران تهیه گردید. نتایج محاسبه شاخص مالم‌کوئیست نشان داد که بهره‌وری کل عوامل تولید طی سال‌های مدنظر 13 درصد رشد داشته است که عمدتا ناشی از تغییرتکنولوژی بوده است. بر طبق یافته‌ها، رشد بهره‌وری عوامل تولید در تمامی استان‌ها مثبت بوده است که نشان دهنده‌ی عملکرد مناسب این استان‌ها درمدیریت استفاده از نهاده‌های تولید می‌باشد. استان خوزستان بالاترین میزان رشد بهره‌وری تولید را در میان استان‌های مورد مطالعه داشته و بعد از آن به ترتیب استان‌های مازندران، گیلان، فارس و گلستان بیشترین مقدار رشد بهره‌وری کل عوامل تولید را تجربه کرده‌اند. از آنجائی‌که تغییر تکنولوژی سهم قابل ملاحظه‌ای را در ارتقای بهره‌وری عوامل در این رهیافت دارا می‌باشد لذا توصیه می‌شود که در فرایند تولید محصول برنج از نمادهای تکنولوژی شامل ماشین‌آلات مدرن و پیشرفته، بذرهای اصلاح شده و کودهای مناسب جهت تغذیه استفاده گردد.
کلیدواژه‌ها