اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

اقتصاد تولید و بازاریابی کشاورزی

پویایی‌های قیمت جهانی نفت خام و تأثیر آن بر بازارهای استراتژیک کشاورزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران
2 گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 گروه اقتصاد، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، فارس، ایران
چکیده
این پژوهش به تحلیل کانال‌های انتقال قیمت نفت به چهار کالای استراتژیک کشاورزی (گندم، ذرت، سویا و شکر) درشرق آسیا طی دورۀ 2000-2024 می‌پردازد. اگرچه کشورهای این منطقه از نظر سطح توسعه و ساختار بازار ناهمگون هستند، اما وابستگی مشترک به واردات نفت و محصولات کشاورزی، تحلیل یکپارچه را ممکن می‌سازد. اهمیت موضوع به نقش این کالاها در سبد مصرفی منطقه و وابستگی تولید آنها به نهاده‌های انرژی مرتبط است. یافته‌ها حاکی از آن است که شوک‌های نفتی به‌طور معناداری به قیمت محصولات کشاورزی منتقل شده و شدت این انتقال تحت تأثیر تغییرات ساختاری اقتصاد در نوسان است. هدف تحقیق، تحلیل چگونگی انتقال قیمت نفت به بازار کشاورزی و بررسی تغییرات این انتقال در شرایط مختلف سیاستی و ساختاری است. انتخاب چهار کالای یادشده به دلیل اهمیت در امنیت غذایی، وابستگی به واردات انرژی و نقش ابزارهای پوشش ریسک صورت گرفته است. روش پژوهش، استفاده از مدل خودرگرسیون برداری با پارامترهای متغیر در زمان استفاده می‌کند برای بررسی روابط پویا و ناپایدار بین متغیرها و شناسایی تغییرات ساختاری در مکانیسم انتقال قیمت است. یافته‌ها نشان می‌دهد شوک‌های نفتی نقش کلیدی در قیمت کالاهای کشاورزی دارند و شدت تأثیر آنها با توجه به مقیاس واردات انرژی و ابزارهای مدیریت ریسک تغییر می‌کند. شدت این انتقال تحت تأثیر تغییرات ساختاری اقتصاد و از طریق کانال‌های هزینه تولید، تقاضای سوخت‌های زیستی و هزینه‌های حمل‌ونقل در طول زمان تعدیل می‌شود در نتیجه، تغییرات قیمت نفت از طریق کانال‌های مختلف بر بازار محصولات کشاورزی تأثیر گذاشته و این اثر با متغیرهای سیاستی و ساختاری تعدیل می‌شود. این نتایج می‌تواند راهنمای سیاست‌گذاران در مدیریت ریسک قیمت و طراحی ابزارهای مالی باشد.
کلیدواژه‌ها